Incoterms 2020 Rehberi: EXW, FOB, CIF ve DAP Ne Anlama Gelir?
Incoterms nedir sorusu, ilk teklifini hazırlayan her ihracatçının karşısına çıkar. Bu rehberde Incoterms 2020 kurallarını sade bir dille anlattık ve en çok kullanılan dört terimi örneklerle karşılaştırdık.
Incoterms nedir?
Incoterms, Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayımlanan ve uluslararası satışta teslim şartlarını tanımlayan kurallar bütünü. Günümüzde geçerli olan sürüm Incoterms 2020. Bu kurallar üç temel soruya cevap verir: Malı kim, nerede teslim eder? Taşıma ve sigorta masrafını kim öder? Risk satıcıdan alıcıya hangi noktada geçer?
Incoterms mülkiyetin ne zaman geçtiğini veya ödemenin nasıl yapılacağını düzenlemez. Bunlar satış sözleşmesinin konusudur. Teklifte ve sözleşmede teslim şeklini her zaman yer adıyla birlikte yazın: “FOB Mersin” ya da “CIF Callao” gibi.
Incoterms 2020'deki terimler
Incoterms 2020'de iki grupta toplam on bir terim var:
- Her taşıma şekli için: EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP
- Sadece deniz ve iç su yolu için: FAS, FOB, CFR, CIF
Bu ayrım önemli. FOB veya CIF'i karayolu ya da havayolu sevkiyatı için kullanmak, kurallara uygun değil ve anlaşmazlık durumunda sorun yaratabilir.
Terimlerin baş harfleri de bir mantık taşıyor. E ile başlayan terimde satıcının sorumluluğu en azdır. F grubunda ana taşıma alıcıya aittir. C grubunda ana taşımayı satıcı öder ama risk erken geçer. D grubunda ise satıcı malı varış yerine kadar getirir.
EXW, FOB, CIF ve DAP karşılaştırması
| Terim | Satıcı ne yapar? | Risk ne zaman geçer? |
|---|---|---|
| EXW (Ex Works) | Malı kendi tesisinde hazır eder. Yükleme ve ihracat işlemleri alıcıya kalır. | Mal satıcının tesisinde alıcının emrine hazır edildiğinde |
| FOB (Free on Board) | Malı yükleme limanına getirir, ihracat gümrüğünü yapar, gemiye yükler. | Mal gemiye yüklendiğinde |
| CIF (Cost, Insurance and Freight) | FOB'a ek olarak varış limanına kadar navlunu ve sigortayı öder. | Mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde |
| DAP (Delivered at Place) | Malı varış ülkesinde belirlenen yere kadar getirir. İthalat vergileri alıcıya aittir. | Mal belirlenen yerde, boşaltmaya hazır şekilde teslim edildiğinde |
Latin Amerika sevkiyatlarında örnek vermek gerekirse, Mersin'den Callao'ya gidecek bir konteyner için “CIF Callao” teklif ettiğinizde navlunu ve sigortayı siz ayarlarsınız, ama denizde yaşanacak bir hasarın riski Mersin'de gemiye yüklemeden itibaren alıcıdadır. “DAP Lima” teklif ederseniz malı alıcının Lima'daki deposuna kadar getirmek ve yol boyunca riski taşımak size düşer.
Konteyner yüklerinde dikkat
Konteyner sevkiyatlarında mal genellikle gemiye yüklenmeden önce, limandaki konteyner terminalinde ya da sizin tesisinizde taşıyıcıya teslim ediliyor. Bu durumda FOB yerine FCA, CIF yerine CIP kullanmak riskin geçtiği noktayı gerçeğe daha uygun hale getiriyor. Pratikte FOB ve CIF hâlâ çok yaygın, ama farkı bilmek olası bir hasar durumunda işinize yarar.
Bir diğer pratik konu masrafların paylaşımı. Örneğin FOB'da yükleme limanındaki terminal masraflarının kime ait olduğu konusunda farklı uygulamalar görülebiliyor. Teklifinizde bu gibi kalemleri açıkça yazmak, sonradan çıkabilecek küçük ama can sıkıcı anlaşmazlıkları önler.
Hangisini seçmelisiniz?
- İlk ihracatınızsa: FOB veya FCA genellikle dengeli bir başlangıç. Türk limanına kadarki süreci siz kontrol edersiniz, deniz taşımasını alıcı ayarlar.
- Alıcı küçük ve deneyimsizse: CIF veya CFR teklif etmek işini kolaylaştırır. Latin Amerika'daki pek çok alıcı varış limanında fiyat görmek istiyor.
- EXW: Kâğıt üzerinde basit görünür, ama alıcının Türkiye'de ihracat işlemlerini yapması gerektiği için uluslararası satışta çoğu zaman pratik değil.
- DAP ve DDP: Varış ülkesindeki lojistiği ve mevzuatı iyi biliyorsanız tercih edin. DDP'de ithalat vergileri de size ait olur.
Mersin, Ambarlı, İzmir ve Kocaeli gibi Türk konteyner limanlarından hangisini yazacağınızı da üretim yerinize göre belirleyin. Teslim şeklini ödeme yöntemiyle birlikte düşünmek gerekir. Bunun için akreditif ve güvenli ödeme yazımıza bakabilirsiniz. İspanyolca teklif ve sözleşme hazırlığında destek için bize ulaşın.
Bu pazarlara açılmak mı istiyorsunuz?
Ürününüzü ve hedefinizi anlatın, ilk adımları birlikte planlayalım.